Człowiek za burtą - manewr, który musisz znać na pamięć

Zanim wypłyniesz - przygotowanie i alarm MOB

Zanim ktokolwiek wpadnie do wody, musisz wiedzieć, co robić. Na jachcie powinien obowiązywać jasny podział ról. Każda osoba załogi musi znać swoje zadanie w przypadku MOB.

• Alarm MOB - krzyknij głośno i wyraźnie: „Człowiek za burtą!”. Wskazuj ręką na poszkodowanego, nie spuszczaj go z oczu. Jedna osoba ma za zadanie tylko patrzeć i wskazywać ofiarę.
• Przycisk MOB na ploterze - natychmiast naciśnij przycisk MOB na nawigacji (zwykle oznaczony czerwoną ikoną). To zapisze pozycję w momencie zdarzenia. Wiele ploterów automatycznie przełącza się w tryb nawigacji do punktu MOB.
• Rzutka z linką i koło ratunkowe - rzuć w stronę poszkodowanego, ale nie celuj w niego - rzuć tak, by linka przeleciała nad nim. Koło ratunkowe powinno być zawsze łatwo dostępne (najlepiej przy kokpicie, bez plątaniny lin).
• Przygotowanie do manewru - jeśli masz silnik, włącz go (ale nie wrzucaj biegu, dopóki nie podejdziesz blisko). Pod żaglami - zredukuj żagle do bezpiecznego poziomu.

Manewr MOB na silniku - najprostsza metoda

Na silniku manewr jest prostszy, ale wymaga precyzji. Silnik daje Ci kontrolę nad prędkością i kierunkiem.

1. Zwrot w stronę poszkodowanego - skręć ostro w jego kierunku, ale nie na wprost. Lepiej minąć go z boku, by móc podejść pod wiatr lub pod prąd.
2. Podejście pod wiatr - ustaw jacht tak, by wiatr lub prąd znosiły Cię w stronę ofiary. Jeśli to możliwe, podejdź od strony zawietrznej - wtedy jacht będzie dryfował w kierunku poszkodowanego.
3. Wyłącz bieg na kilka metrów przed - gdy jesteś około 2-3 metrów od osoby, wyłącz bieg (lub wrzuć luz). Jacht powinien dojść do niej bezwładnie. Nie wjeżdżaj na poszkodowanego!
4. Podaj linę lub bosak - wyciągnij bosak z tępą końcówką lub podaj rzuconą wcześniej linkę. Nie skacz do wody - ratownik w wodzie to drugi poszkodowany.

Manewr MOB pod żaglami - technika Quick-Stop

Pod żaglami kluczowe jest szybkie zatrzymanie jachtu w pobliżu ofiary. Najskuteczniejszy jest manewr zwany „Quick-Stop” (szybkie zatrzymanie).

1. Obrót w kierunku wiatru - natychmiast wykonaj zwrot przez sztag (lub rufę, jeśli wolisz). Celem jest ustawienie jachtu w linii wiatru, gdzie straci on prędkość.
2. Poluzuj żagle - gdy jacht znajdzie się w pozycji „na wiatr”, poluzuj szoty foka i grota. Żagle zaczną łopotać, a jacht zwolni.
3. Dryfowanie w stronę ofiary - jacht będzie dryfować z wiatrem. Jeśli poszkodowany jest po zawietrznej, sam do niego dopłyniesz. Jeśli po nawietrznej - musisz skorygować kurs, pracując fokiem lub silnikiem.
4. Ostateczne podejście - gdy jesteś już blisko, możesz użyć silnika (jeśli masz) lub dalej dryfować. Pamiętaj, by nie uderzyć poszkodowanego jachtem.

Wciąganie na pokład - techniki i sprzęt

Gdy poszkodowany jest przy burcie, trzeba go wciągnąć na pokład. To najtrudniejsza fizycznie część - zwłaszcza gdy ofiara jest nieprzytomna lub wyziębiona.

• Użyj wyciągarki - jeśli masz wyciągarkę kabestanową, możesz do niej przymocować linę z pętlą (np. cumę) i wciągać poszkodowanego. Uważaj, by nie zablokować mu klatki piersiowej.
• Technika „kołyska” - jedna osoba wchodzi do wody (tylko w ostateczności i asekurowana liną) i podkłada ręce pod pachy poszkodowanego, a załoga wciąga obu.
• Drabinka lub trap - jeśli jacht ma drabinkę, opuść ją i pomóż poszkodowanemu wejść. W przypadku osoby nieprzytomnej konieczne będzie wciągnięcie jej na pokład przy pomocy pasów lub liny.
• Uwaga na hipotermię - po wyciągnięciu owiń poszkodowanego w suchy koc lub śpiwór. Zdejmij mokre ubranie. Jeśli jest przytomny, podaj ciepły napój (bez alkoholu). Wezwij pomoc przez radio - kanał 16 UKF lub numer alarmowy 112.

Aspekty prawne i obowiązki

Zgodnie z przepisami, każdy jacht powinien być wyposażony w sprzęt ratunkowy. Wymagania określa rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki w sprawie uprawiania turystyki wodnej oraz MPZZM (Międzynarodowe Przepisy o Zapobieganiu Zderzeniom na Morzu). Na jachcie muszą znajdować się:

• koło ratunkowe z linką (o długości min. 30 m),
• rzutka ratunkowa,
• pasy ratunkowe lub szelki dla załogi,
• apteczka,
• środki łączności (radio UKF, telefon).

Pamiętaj, że za bezpieczeństwo załogi odpowiada sternik. W razie wypadku masz obowiązek udzielenia pomocy - zaniechanie może skutkować odpowiedzialnością karną.

Ćwiczenia - klucz do odruchu

Teoretyczna wiedza to za mało. Ćwicz manewr MOB regularnie, najlepiej na każdym rejsie. Wykonaj symulację:

• rzuć za burtę boję lub kamizelkę,
• ćwicz alarm i wskazywanie ofiary,
• wykonaj manewr na silniku i pod żaglami,
• spróbuj wciągnąć „poszkodowanego” na pokład.

Po kilku powtórzeniach schemat wejdzie w krew. W realnej sytuacji nie będziesz panikować - zadziałasz automatycznie.