Kiedy patent nie jest potrzebny - jachty do 7,5 m i silniki do 10 kW

Kiedy patent nie jest wymagany

Podstawowy dokument regulujący kwestię uprawnień to rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 9 kwietnia 2013 r. w sprawie uprawiania turystyki wodnej (dalej: rozporządzenie). Zgodnie z nim, patent żeglarski nie jest potrzebny, jeśli:

• jacht ma długość kadłuba do 7,5 m (liczoną zgodnie z normą PN-EN ISO 8666), a silnik - jeśli jest zamontowany - ma moc nie większą niż 10 kW,
• jacht jest używany na wodach śródlądowych (jeziora, rzeki, kanały) oraz na morskich wodach wewnętrznych (np. Zalew Szczeciński, Zatoka Gdańska) - ale tylko w porze dziennej.

Uwaga: definicja długości kadłuba to nie długość całkowita z bukszprytem czy silnikiem, ale długość samego kadłuba. W razie wątpliwości sprawdź dokumenty jachtu (np. świadectwo pomiaru).

Ograniczenia prędkości i inne wymogi

Nawet bez patentu musisz przestrzegać przepisów żeglugowych. Na wodach śródlądowych obowiązują limity prędkości:

• do 5 km/h w portach, przystaniach, na podejściach do śluz i mostów,
• do 10 km/h na kanałach i w wąskich ciekach,
• do 15 km/h na jeziorach i rzekach (chyba że oznakowanie stanowi inaczej).

Przekroczenie prędkości grozi mandatem (od 50 do 500 zł) i odpowiedzialnością za ewentualne szkody.

Dodatkowo musisz mieć przy sobie:

• ważne badanie lekarskie (orzeczenie o braku przeciwwskazań do uprawiania turystyki wodnej),
• dokument potwierdzający ubezpieczenie OC (jeśli jacht jest zarejestrowany),
• dowód rejestracyjny jachtu (jeśli podlega rejestracji - jachty o długości powyżej 7,5 m lub silniku powyżej 10 kW muszą być zarejestrowane, ale mniejsze też mogą być zarejestrowane dobrowolnie).

Odpowiedzialność sternika

Brak patentu nie zwalnia z odpowiedzialności. Jako sternik odpowiadasz za:

• bezpieczeństwo załogi i innych użytkowników wody,
• przestrzeganie przepisów żeglugowych (MPZZM - Międzynarodowe Przepisy o Zapobieganiu Zderzeniom na Morzu, na śródlądziu odpowiednik to PZZŚ),
• szkody wyrządzone przez jacht (np. kolizja, uszkodzenie mienia).

W razie wypadku policja wodna lub Państwowa Straż Pożarna sprawdzą twój stan trzeźwości - limit to 0,2 promila (tak samo jak dla kierowców). Za jazdę po alkoholu grozi kara grzywny, a nawet areszt.

Co się zmienia po 7,5 m lub 10 kW?

Jeśli jacht ma więcej niż 7,5 m lub silnik mocniejszy niż 10 kW, potrzebujesz:

• patentu żeglarza jachtowego (lub wyższego) - dla jachtów o długości do 12 m,
• lub patentu sternika motorowodnego (jeśli silnik przekracza 10 kW, a jacht ma do 12 m).

Uwaga: na wodach morskich (poza wodami wewnętrznymi) wymagany jest patent żeglarza jachtowego bez względu na wielkość jachtu.

Jak sprawdzić, czy twój jacht kwalifikuje się bez patentu?

1. Zmierz długość kadłuba - nie licząc silnika, bukszprytu, platformy kąpielowej. Jeśli masz wątpliwości, zajrzyj do dokumentów jachtu (certyfikat CE, świadectwo pomiaru).
2. Sprawdź moc silnika - tabliczka znamionowa lub instrukcja. 10 kW to około 13,6 KM.
3. Upewnij się, że pływasz w porze dziennej (od wschodu do zachodu słońca) - na wodach morskich wewnętrznych bez patentu tylko za dnia.

Jeśli spełniasz wszystkie warunki, możesz legalnie sterować jachtem bez patentu. Pamiętaj jednak, że umiejętności i znajomość przepisów są kluczowe - bezpieczeństwo na wodzie zależy od ciebie.